Talmud

jedna z podstawowych ksiąg judaizmu

Talmud – jedna z ksiąg judaizmu.

Strona Talmudu

Z mądrości Talmudu

edytuj

(wybór, tłum. i oprac. Szymon Datner i Anna Kamieńska, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1988, ISBN 83-06-01492-8)

  • Ben Azaj powiada: Spełnij ochoczo dobre czyny, choćby najłatwiejsze, a uciekaj od grzechu, bo dobry czyn pociąga za sobą dobry czyn, a grzech pociąga za sobą grzech; nagrodą dobrego czynu jest dobry czyn, a karą za grzech jest [sam] grzech.
  • Człowiek rodzi się jeden, aby cię pouczyć, że kto niszczy jedno życie w Izraelu, niszczy według Pisma jakby cały świat, kto zaś ratuje jedno życie w Izraelu, ratuje według Pisma jakby cały świat.
    • Opis: Sanhedrin 37; formuła ta, nieograniczająca się już tylko do Izraela, stała się zasadą instytutu Jad wa-Szem w Jerozolimie.
    • Źródło: s. 134.
  • Dwie kobiety w domu – kłótnia w domu.
    • Opis: Tanchuma Tejce
    • Źródło: s. 255.
    • Zobacz też: kłótnia
  • Gdy ktoś zgrzeszył raz, a potem drugi, uznał to dla siebie za przyzwolenie.
    • Opis: Jomma 86
    • Źródło: s. 176.
  • Gdy mędrzec zna początek sprawy, zna także jej koniec.
    • Opis: Sotta 8
    • Źródło: s. 99.
  • Hillel i Szammaj przejęli naukę od nich: Hillel powiada: Bądź jednym z uczniów Aarona. Kochaj pokój i dąż do pokoju, kochaj ludzi i zbliżaj ich do Tory.
    • Autor: Hillel Starszy
    • Opis: Awot 1, 12; „od nich”, tzn. od Jehudy ben Tabbaj i Szymona ben Szattach
    • Źródło: s. 83–84.
    • Zobacz też: pokój
  • Naucz twój język mówić „nie wiem”, aby cię nie schwytano sromotnie na kłamstwie.
    • Opis: Berachot 4
    • Źródło: s. 117.
  • Nawet gwiazdy płaczą razem z tym, kto płacze w nocy.
    • Opis: Sanhedrin 104 b; tłum. Feliks Weissglas.
    • Źródło: s. 267.
  • Oddech dzieci śpieszących do szkoły podtrzymuje świat.
    • Opis: Szabbat 119 b oraz Kalla Rabbati 2; tłum. Feliks Weissglas.
    • Źródło: s. 262.
  • Owca idzie za owcą, jak czyni matka, tak czyni córka.
    • Opis: Ketuwot 63
    • Źródło: s. 263.
  • Pewien człowiek przyszedł do Rawa i rzekł: Władca mojego miasta przykazał mi: Idź i zabij tego a tego człowieka, a jeżeli tego nie zrobisz, ja zabiję ciebie.
    Odrzekł mu Rawa: Niech cię zabije, a ty nie zabijaj. Czemu sądzisz, że twoja krew jest czerwieńsza, a może to krew tamtego człowieka jest czerwieńsza od twojej?
    • Opis: Pesachim 25
    • Źródło: s. 156.
  • Początek złego słodki, ale koniec gorzki.
    • Opis: Szabbat 14
    • Źródło: s. 175.
  • Rabban Gamaliel ben Rabbi Jehuda Hanassi powiada: Piękna jest nauka Tory połączona z pracą, bo trud, jakiego wymagają razem, sprawia, że zapominasz o grzechu, ale każda nauka bez pracy w końcu niszczeje i prowadzi do grzechu, a wszyscy, którzy trudzą się dla społeczeństwa, niech się trudzą bezinteresownie, bo zasługa ich ojców podtrzymuje ich, a sprawiedliwość ich trwa na wieki, a ja – mówi Pan – daję wam z góry nagrodę wielką, tak jakbyście to czynili.
    • Opis: Awot 2, 2
    • Źródło: s. 221.
  • Rabbi Jehuda powiada: Kto nie uczy swego syna rzemiosła, uczy go zbójectwa.
    • Opis: Kidduszin 29
    • Źródło: s. 222.
  • Rzekł Rabbi Eliezer: Ten, kto daje jałmużnę w ukryciu, jest większy niż Mojżesz, nasz Nauczyciel.
  • Siedem lat trwał głód, ale nie dotarł do wrót rzemieślnika.
  • Szammaj powiada: Studiuj Torę bezustannie, mów mało, a czyń wiele i przyjmuj każdego człowieka przyjaźnie.
    • Opis: Awot 1, 15
    • Źródło: s. 89.
  • Świat wydany został w ręce głupców.
    • Opis: Sanhedrin 46
    • Źródło: s. 298.
  • Wiele nauczyłem się od moich mistrzów, jeszcze więcej od moich towarzyszy, ale najwięcej od moich uczniów.
    • Opis: Taanit 7; „towarzysz” (chawer) oznacza tu współmędrca w uczelni talmudycznej.
    • Źródło: s. 100.
  • Zdarzyło się, że ktoś obcy przyszedł do Szammaja i rzekł do niego: Nawróć mnie, ale pod warunkiem, że nauczysz mnie całej Tory w tak krótkim czasie, w jakim ustoję na jednej nodze. Ten odsunął go od siebie miarą używaną przy budowie, którą trzymał w ręku.
    Poszedł do Hillela – i ten go nawrócił. Powiedział mu: Nie czyń bliźniemu, co tobie niemiłe. Oto cała Tora. Reszta to tylko komentarz. Idź i ucz się.
    • Opis: Szabbat 31
    • Źródło: s. 108.
  • Człowiek pozostaje tak długo mądry, dopóki szuka mądrości; odkąd wyobraża sobie, że ją już znalazł, staje się głupcem.
  • Gdyby oko mogło ujrzeć demony zaludniające świat, życie stałoby się niemożliwe.
    • Opis: Berachot 6
    • Zobacz też: demon
  • Gdzie jest prawda, tam nie potrzeba przykładu na dowód.
    • Opis: Sanhedrin 92
  • Jeżeli błąd raz gdzie się wkradnie, wciąż wzrastać musi.
    • Opis: Pesachim 112
  • Każde źdźbło trawy ma swego anioła, który pochyla się nad nim i szepcze: „Wzrastaj, wzrastaj”.
  • Kto jest silny? Ten, kto powściąga swe żądze.
  • Kto rozmyśla nad czterema rzeczami, lepiej byłoby dla niego, żeby się nigdy nie narodził: nad tym, co jest nad, co jest pod, co jest przed i co jest po.
    • Opis: Chagiga 2, 1
  • Kto wita serdecznie bliźniego, wita jakby samego Boga.
  • Kto zanadto swojemu rozumowi dowierza, wpada w błędy i pomyłki.
    • Opis: Sanhedrin 106
  • Miłość wypacza widzenie; i nienawiść wypacza widzenie.
  • Mniej wydawaj na odzienie i pokarmy, a ozdabiaj dom swój.
    • Opis: Pesachim 114
  • Nadmierne użycie wina powoduje najsmutniejsze skutki.
    • Opis: Sanhedrin 70
  • Obdzieraj ze skóry zdechłe zwierzęta na ulicach i zarabiaj w ten sposób, a nie mów: wspomóż mnie, bo jestem wielkim mędrcem i taka praca mnie poniża.
    • Opis: Talmud Babiloński, Bawa Batra 110 a
  • Rabin Ila’i powiedział: jeśli człowiek skłania się do czynienia zła, powinien pojechać do miasta, gdzie go nie znają, założyć czarne ubranie, okryć swoją głowę czernią i oddać się pragnieniom swego serca, tak aby Boże imię nie zostało sprofanowane.
  • Starość to skarb zgubiony, który nigdy nie wraca.
    • Opis: Szabat 101 a
  • Tam, gdzie nie ma ludzi, staraj się być człowiekiem.
    • Opis: Awot 2, 5

Zobacz też

edytuj