Wincenty Pol

polski poeta i geograf

Wincenty Pol (1807–1872) – polski poeta i geograf.

  • A kto rycerzem, ten już po zakonie
    Znać to powinien, czego bronić trzeba:
    Więc naprzód stawać ma w wiary obronie,
    I Maryi Panny, tej Królowej Nieba,
    Potem w obronie granicy – i basta!
    Bo reszta z tego już człeku wyrasta.
    • Źródło: Mohort, cz. I, w: Dzieła Wincentego Pola wierszem i prozą, t. III, wyd. F.H. Richter, Lwów 1875, s. 23.
Wincenty Pol (1862)
Z szerokiego i niskiego Beskidu – cytat
  • A z powrotem puść się wodą,
    Na Dunajcu przez Pieniny,
    • Źródło: Pieśń o ziemi naszej
    • Zobacz też: Dunajec
  • Beskidzie graniczny! Beskidzie zielony!
    Od Boga pomiędzy narody rzucony!
    • Źródło: Do zielonego Beskidu
    • Zobacz też: Beskidy
  • Biada temu, kto pychą swoją wszystko mierzy.
  • Gadu, gadu, stary dziadu!
    Pleć, pleciuga, byle długo;
    Bajże, baju, po zwyczaju
    O tym, naszym polskim kraju!
    • Źródło: Pieśń o ziemi naszej
    • Zobacz też: Polska
  • Gdy chcesz wiedzieć, co to chowa
    Nasza przeszłość w swoim łanie,
    Jako stara sława płonie:
    To jedź, bracie, do Krakowa.

    Jeśli poznać chcesz zabawy,
    Serce niewiast, świat ochoczy,
    Gładkie słówka, piękne oczy:
    To jedź, bracie, do Warszawy.

    Jeśli myśl ci przyjdzie mylna
    Zwątpić w przyszłość i w swobodę,
    Wówczas, bracie, jedź do Wilna
    Poznać z hartem dusze młode.
  • Jak potopu świata fale
    Zamrożone w swoim biegu,
    Stoją nagie Tatry w śniegu,
    By graniczny słup zuchwale!
    Biodra Tatrów las osłania,
    Ponad nimi stoi chmura,
    A po halach wiatr przegania
    Uronione orle pióra.
    • Źródło: Pieśń o ziemi naszej
    • Zobacz też: Tatry
  • Na południu w jasne chmury
    Wystrzeliły sine góry!
    Za górami, za lasami
    Poszedł Beskid granicami!
    • Źródło: Pieśń o ziemi naszej
  • Niechaj Polska zna
    Jakich synów ma.
  • Piękna nasza Polska cała,
    Piękna, żyzna i niemała,
    Wiele krain, wiele ludów,
    Wiele stolic, wiele cudów,
    Lecz najmilsze i najzdrowsze
    Przecież, człeku, jest Mazowsze.
    • Źródło: Piękna nasza Polska cała
    • Zobacz też: Mazowsze
  • Ponad Dnieprem, między jary,
    Zasiadł dumnie Kijów stary;
    Tam złocone monastery,
    A w nich czerńce staro-wiery;
    A gościńcem do Kijowa
    Płyną maże z miodem, z zbożem;
    A po Dnieprze, niby morzem,
    Z puszcz poleskich spławy drzewa.
    • Źródło: Pieśń o ziemi naszej
    • Zobacz też: Kijów, Dniepr
  • W góry! w góry, miły bracie!
    Tam swoboda czeka na cię.
    • Źródło: Pieśń o ziemi naszej
    • Zobacz też: góry

O Wincentym Polu

edytuj
  • (…) potem Pol zabrał głos i wskazywał nam i opowiadał, gdzie leżą i jak wyglądają wszystkie ziemie Rzeczypospolitej Polskiej. (…) pokazywał, gdzie leży Kraków (…), Kruszwica, Gopło i katedra Gnieźnieńska, gdzie Warmija, jego ziemia rodzinna, gdzie się rozlega piaszczyste Mazowsze i jak Pomorze uderzają fale morza bursztynowego, gdzie Litwa drzemie w lasach odwiecznych, gdzie Pińsk się topi w moczarach i kędy Kudak strzegł swego czasu kresów naszej Ojczyzny. Były to pierwsze nuty do „Pieśni o ziemi naszej”, z którą Pol już się nosił od roku.
  • Tyś znalazł słowa zaklęć, co z błękitu
    Zniknione mary na świat przywołały –
    A więc stać będziesz kolumną granitu:
    Pomnikiem polskiej i pieśni, i chwały.