Joachim Fest

Joachim Clemens Fest (1926–2006) – niemiecki publicysta, historyk i pisarz, współwydawca gazety „Frankfurter Allgemeine Zeitung” w latach 1973–1993.

  • Próżność, prowokująca żądza zwracania na siebie uwagi i wieczna poza były odwrotną stroną jego absolutnej przeciętności. Swoją potęgę czerpał zawsze z zewnątrz. Był zawsze głosem Hitlera – próbował sondować führera przez podstawionych ludzi, żeby je następnie przedstawiać jako swoje.
  • Żadne z wydarzeń historii nowożytnej choć w przybliżeniu nie przypominało kataklizmu wiosny 1945 roku. Nieuchronna klęska nie była jedynym źródłem cierpienia milionów ludzi. Z historycznego punktu widzenia upadek Berlina można porównać jedynie z podbiciem Kartaginy. Trudno było pojąć rozmiar zniszczeń: martwe ciała, hałdy rumowisk, szlak ruin ciągnący się przez kontynent. A może przez cały świat. Bo, jak w przypadku wszystkich prawdziwych upadków, zniszczeniu ulega znacznie więcej niż to, co dostrzec można gołym okiem.
    • Źródło: Upadek. Hitler i kres III Rzeszy, cyt. za: Zygmunt Kałużyński, Tomasz Raczek, Leksykon filmowy na XXI wiek. Ekranizacje literatury z cyklu Perły kina (tom 2), Instytut Wydawniczy Latarnik im. Zygmunta Kałużyńskiego, Michałów-Grabina 2005, ISBN 8360000050, s. 323–324